| |
Capoeira powstała w czasach kolonialnych,
kiedy to ówczesna Brazylia była portugalską
kolonią. Portugalczycy sprowadzali na statkach
afrykańskich niewolników, aby ci pracowali na
plantacjach trzciny cukrowej. Wraz z
niewolnikami do Brazylii trafiły: ich kultura,
religia, zwyczaje i rytuały, z których to
narodziła się później Capoeira. Jako że
niewolnikom nie wolno było uczyć się walczyć,
swoją sztukę walki ukryli w tańcu. Niczego nie
podejrzewający nadzorcy nie zabraniali im
tańczyć. Capoeira powstawała z biegiem czasu i
zyskiwała wśród niewolniczych szeregów coraz
większe zainteresowanie.
Capoeira to brazylijska sztuka walki ukryta w
tańcu. Dlatego widzowie często nie zdają sobie
sprawy z tego, że przedstawienie którego są
świadkami w rzeczywistości jest walką dwóch
capoeristas (tak określa się osoby grające
Capoeira). Tu każdy ruch ma swoją przyczynę i
jest odpowiedzią na zachowanie przeciwnika.
Capoeira to nie starannie dopracowany układ
choreograficzny, tu zachowanie graczy jest
spontaniczne i wynika z ich pomysłowości,
refleksu i umiejętności.
Roda [hoda] to okrąg wewnątrz którego odbywa się
walka, na obwodzie stoją capoeiristas, którzy
śpiewają i klaszczą. W jednym miejscu jest
Bateria [baterija], czyli osoby z instrumentami.
Najważniejszą osobą w Roda jest osoba która gra
na Berimbau, to ona decyduje o tym, co dzieje
się w Roda. Berimbau, inaczej zwany "łukiem
muzycznym", to instrument zbudowany z
drewnianego kija z napiętą stalową struną, u
dołu do struny przymocowana jest Cabasa (tykwa
pełniąca role pudła rezonansowego). Grający
uderza w strunę patyczkiem i przez odpowiednie
dociskanie kamienia do struny, powoduje
wydobycie pożądanych dźwięków. W dłoni która
trzyma patyczek znajduje się jeszcze Caxixi
(grzechotka). Są jeszcze dwa instrumenty:
Atabaque [atabak] - to duży bęben, oraz Pandeiro
(w Polsce nazywane tamburynem). Muzyka jest
nieodzowną częścią Capoeiry - to ona wyznacza
rytm gry graczy w Roda.
Jest kilka rodzajów rytmów, do których różnie
się gra:
• Sao Bento Grande de Mestre Bimba - szybka i
dynamiczna gra, dużo kopnięć i podcięć,
• Benguela - gra wolniejsza od Sao Bento Grande
de Mestre Bimba, brak podcięć i uderzeń, dużo
elementów w parterze,
• Angola - wolna pełna gracji gra, należy
oczarować przeciwnika i zaatakować gdy ten
najmniej się tego spodziewa, niezwykle ważne są
tu zaskoczenie i spryt (Malicia),
• Iuna - grają ją capoeristas o stopniach
Graduado (stopień) wzwyż, bardzo płynne
przejścia między technikami, stosunkowo mało
ginga, bez śpiewu i klaskania,
• Maculele - tradycyjny taniec z pałkami lub
maczetami,
• Samba - taniec bez elementów walki.
a początku był tylko jeden styl
CAPOEIRA-oryginalny, stosowany był jako
narzędzie i forma ekspresji przez afrykańskich
niewolników z dala od ojczyzny. W obrębie
oryginalnej Capoeira niewolnicy poszukiwali
piękna poruszania się i tańca wolności, a
jednocześnie skutecznej broni przed
niebezpieczeństwami życia w kajdanach. Kiedy
niewolnicy odzyskali upragnioną wolność,
Capoeira towarzyszyła im w zrzucaniu kajdan i
przejściu w społeczność.
Raz odsunięta od swoich kulturowych korzeni,
Capoeira zaczęła przeistaczać się ze świętowania
Wolności w brutalną i krwawą formę walki
ulicznej. Capoerista nie był już kojarzony z
bohaterem walki o wolność, lecz jako
kryminalista siejący postrach. Było to na krótko
przed tym jak Capoeira została uznana za
nielegalną. Tylko sama wiedza była uważana za
atak i była karalna. W związku z oficjalnym
zakazem, praktyki zostały zaprzestane i popadły
w zapomnienie w większości brazylijskich miast.
Wkrótce została zapomniana, jedynie na północy w
mieście Bahia pozostała żywa i stąd możemy
obserwować jej odrodzenie.
Na początku XX wieku została ocalona na własną
rękę przez jednego człowieka: Mestre Bimba. Po
tym, jak grupa zagranicznych dyplomatów została
oczarowana występem Capoeira wykonanym przez
M.Bimba i jego studentów, Rząd Brazylii
zdecydował by odtąd była rozpoznawana jako
ojczysta, unikalna i kulturowa forma samoobrony.
Otwierając w 1932r. Pierwszą legalną akademię
Capoeira, M.Bimba uczynił Capoeira bardziej
reprezentatywną. To on stworzył styl, zwany
dzisiaj "Regional". Styl ten wniósł strukturę i
dźwięk do metod dydaktycznych, ale niestety
obniżył znaczenie muzyki i tanecznych ruchów w
Capoeira. M.Bimba wprowadził system gradacji
opierający się na kolorowych sznurach, jako znak
zaangażowania i umiejętności studenta w sztuce.
Ci którzy praktykowali starszy styl Capoeira
powiązywali go ze stylem zwanym "Angola". Czuli
jednak, że główne aspekty sztuki zostały
zagubione, od kiedy M.Bimba rozpowszechnił i
udoskonalał styl "Regional". Dla nich Capoeira
traciła korzenie i połączenie z przeszłością
przez bardziej sportowe podejście do treningów.
W przeciwieństwie, ukazywali Capoeira jako
sztukę, gdzie muzyka i rytmiczne ruchy były
kluczem do zrozumienia sedna i jej prawdziwej
natury-ekspresji ludzi w szamotaninie o wolność
i samookreślenie.
Ostatnio, nowa generacja Capoeristas poszukiwała
połączenia obu tych stylów by utworzyć nowy,
który obejmowałby nieco zmodernizowane innowacje
M.Bimby, bez zatracenia głównych motywów i
zalet, które są osadzone w historii i filozofii
sztuki. Stojąc naprzeciw tego współczesnego
ruchu widzimy styl CAPOEIRA ABADA.
W różnych sztukach walki są różne sposoby
oznaczenia stopnia zaawansowania, w Capoeira są
to Cordas, czyli kolorowe sznury którymi
przewiązuje się Abady (spodnie do Capoeiry).
Odpowiednie kolory Cordao mówią o tym jaki
stopień posiada właściciel. W różnych grupach
Capoeira używa się różnych systemów gradacji
(różne oznaczenia stopni). Na Abadach często
widnieje logo grupy do której przynależy
Capoeirista. W naszym przypadku jest to logo
grupy Companhia Pernas Pro Ar. Batizado to
ceremonia nadania stopnia, jeśli Capoeirista
uczestniczy w nim pierwszy raz, dostaje Apelido,
brazylijską ksywkę. To tradycja z czasów, kiedy
Capoeira była zakazana - Apelido ukrywało
prawdziwe personalia. Na Batizado często są
tworzone okolicznościowe koszulki, stąd koszulka
(Camisa).
--------------------------------------------------------------------------------------
Źródło:
http://www.capoeira.opole.pl
Przydatne linki:
http://sztukiwalki.info/capoeira.php
http://www.capoeira.waw.pl/
http://forum.sztukiwalki.info/
http://www.capoeira.prv.pl/
http://www.mnc.pl/~qba/capoeira/
|
